Giảm thiểu phát thải trong ngành chăn nuôi

Mặc dù chúng ta biết rõ về cái giá xử lý môi trường của ngành chăn nuôi, nhưng nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm động vật như thịt, trứng và sữa vẫn tiếp tục tăng. Trên thực tế, ngành chăn nuôi là nguồn phát thải khí mê-tan nhân tạo lớn nhất trên toàn cầu và dự báo lượng khí thải này sẽ tiếp tục tăng cùng với nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm chăn nuôi.

Đây là một tin xấu về khi mêtan trên hành tinh - loại khí nhà kính nhân tạo dồi dào thứ hai sau carbon dioxide (CO2) - có hiệu ứng ấm lên lớn hơn 28 lần trên mỗi kg so với CO2 trong khoảng thời gian 100 năm.

Sau sửa đổi gần đây của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) và phương pháp luận về phát thải khí mê-tan trong chăn nuôi, một nhóm các nhà nghiên cứu quốc tế do Jinfeng Chang - nhà nghiên cứu khách mời của IIASA dẫn dắt, đã bắt đầu đánh giá lại lượng khí thải mê-tan và phát thải trong chăn nuôi hai thập kỷ qua của dự án cho đến năm 2050.

Nghiên cứu của họ vừa được công bố trên AGU Advances, là nghiên cứu đầu tiên áp dụng các hướng dẫn IPCC sửa đổi trên toàn cầu và đánh giá sự khác biệt dẫn đến các dự báo về phát thải khí mê-tan trong tương lai.

Theo điều tra của nghiên cứu bao gồm ba câu hỏi:

1.Nhóm nghiên cứu muốn xác định phạm vi ước tính về lượng khí thải mêtan trong vật nuôi và cường độ phát thải bằng cách sử dụng các cấp phương pháp luận và phiên bản khác nhau của hướng dẫn IPCC (phiên bản năm 2006 và phiên bản mới hơn năm 2019).

2.Họ muốn tìm hiểu cường độ phát thải khí mê-tan trong chăn nuôi đã thay đổi ra sao trong vài thập kỷ qua và những thay đổi này khác nhau như thế nào giữa các quốc gia / khu vực.

3.Cuối cùng, các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu mức độ phát thải khí mê-tan từ ngành chăn nuôi sẽ thay đổi trong tương lai, tiềm năng giảm thiểu tồn tại ở mức độ nào và nên thực hiện hình thức nào, cũng như nơi các hành động giảm thiểu như vậy có thể hiệu quả nhất.

Trong khi tổng lượng phát thải của ngành tiếp tục tăng, các phát hiện chỉ ra rằng cường độ phát thải thực sự đã giảm về tổng thể đối với hầu hết các loại vật nuôi trên toàn cầu trong khoảng thời gian từ năm 2000 đến năm 2018 trên mỗi kg protein (trong các sản phẩm bao gồm sữa và thịt từ gia súc, trâu, dê và cừu; thịt từ lợn; thịt và trứng từ gia cầm).

Một phân tích khu vực cung cấp một bức tranh sắc thái hơn, cho thấy rằng mặc dù cường độ có thể giảm trên diện rộng, nhưng vẫn còn sự khác biệt giữa các khu vực. Những thay đổi về cường độ này chủ yếu có thể là do sự khác biệt về năng suất, có thể giải thích điều này vì sự khác biệt về chế độ ăn và / hoặc cường độ chăn thả, với chế độ ăn ít dinh dưỡng / dễ tiêu hóa hơn (ví dụ: ít protein và nhiều chất xơ) và / hoặc chăn thả nhiều hơn (đặc biệt đối với động vật nhai lại) dẫn đến lượng khí thải cao hơn.  

Đối với lợn và gia cầm, việc quản lý phân chuồng chiếm phần lớn lượng khí methane thải ra. Sự khác biệt giữa các khu vực về cường độ phát thải cũng bị ảnh hưởng do khí hậu (với khí hậu ấm hơn làm tăng lượng khí thải) và khác biệt về sử dụng hệ thống quản lý phân.

Theo các nhà nghiên cứu, xu hướng phát thải khí mê-tan tổng thể tiếp tục giảm từ ngành chăn nuôi có thể mang lại một tiềm năng lớn để giảm thiểu khí thải chăn nuôi. Chang giải thích: "Việc tiếp tục giảm cường độ phát thải trong quá khứ cung cấp một tiềm năng lớn để giảm thiểu phát thải trong chăn nuôi, đặc biệt là ở một số quốc gia đang phát triển tại châu Phi, châu Á và Nam Mỹ. Nhu cầu để thúc đẩy chế độ ăn cân bằng, lành mạnh và bền vững với môi trường ở hầu hết các quốc gia có thể giảm thiểu phát thải khí mê-tan cho vật nuôi trong tương lai, nhưng sẽ không đủ để giảm thiểu phát thải khí mê-tan trong chăn nuôi nếu không có những nỗ lực song song để cải thiện hiệu quả sản xuất và giảm cường độ phát thải trên một đơn vị protein được sản xuất".

Theo Chang, nên ưu tiên giảm cường độ phát thải tại các nước đang phát triển có tiềm năng giảm thiểu lớn nhất vì việc nâng cao hiệu quả sản xuất có tác dụng giảm thiểu lớn hơn nhiều. Về lĩnh vực này, Trung Quốc, Ấn Độ và Nam Phi nổi lên là ba quốc gia có tiềm năng giảm nhẹ cao nhất.

Chang cho biết thêm: "Từ những dự báo của chúng tôi cho đến năm 2050, dự báo chế độ ăn uống bền vững sẽ dẫn đến tổng lượng khí thải mêtan ít hơn 190-206 teragram (Tg) (tổng hợp từ năm 2012 đến năm 2050) so với một doanh nghiệp theo kịch bản thông thường, dẫn đến giảm 3-4% phát thải tích lũy từ năm 2012 đến năm 2050. Mặt khác, việc cải thiện hiệu quả có thể dẫn đến tổng lượng khí thải mêtan ít hơn 821-1.077 Tg so với hoạt động kinh doanh thông thường với cường độ không đổi — tiềm năng giảm thiểu lớn hơn bốn lần — do đó giảm tổng lượng phát thải từ 15-16%".

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng phát hiện của họ không có nghĩa là họ tán thành hệ thống chăn nuôi công nghiệp để giảm thiểu khí mê-tan, vì nó gây ra nhiều vấn đề môi trường khác như ô nhiễm do quản lý phân không thành công, thay đổi sử dụng đất đối với ngũ cốc-chất lượng trồng trọt thức ăn gia súc.

Họ chỉ ra rằng có nhiều cách khác, bền vững hơn để nâng cao hiệu quả và việc cải thiện hiệu quả chăn nuôi cần diễn ra phù hợp với hoàn cảnh tự nhiên ở các vùng tương ứng. Ví dụ, tại các vùng bán khô hạn, nơi không thể tăng sản lượng cây trồng để cung cấp thức ăn cho gia súc do hạn chế về nước, chẳng hạn như tại Trung Á, nên ưu tiên cải thiện quản lý chăn thả để tăng năng suất như một giải pháp bền vững hơn là chuyển từ các hệ thống công nghiệp hóa thấp sang công nghiệp hóa cao. Chang kết luận: “Một chiến lược tối ưu phải luôn xem xét các mục tiêu bền vững có liên quan khác như đa dạng sinh học, ô nhiễm nước do chất dinh dưỡng chảy tràn và các tác động tiềm tàng và khả năng chống chịu với các tác động của biến đổi khí hậu.

Thanh Bình dịch

Nguồn: Lab Manager – Hoa Kỳ